Χρησιμοποιούμε cookies για να σας παρέχουμε καλύτερες υπηρεσίες. Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τους όρους χρήσης και τη χρήση των cookies.
Φιλοσοφία

 

Η Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που χρησιμοποιεί τα εργαλεία της λογικής και του ορθού λόγου ώστε να αναλύσει τους τρόπους με τους οποίους ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται τον κόσμο. Η Φιλοσοφία είναι η μελέτη της φύσης της ύπαρξης της γνώσης, της αλήθειας και της ηθικής. Περιλαμβάνει τον στοχασμό πάνω στα πιο θεμελιωδη ερωτήματα σχετικά με το ποιοι είμαστε, και εξετάζει τη φιλοσοφική σκέψη στη διάρκεια του ρου της Ιστορίας έως τις μέρες μας.

Ένας/μια φοιτητής/τρια Φιλοσοφίας ακονίζει την ικανότητά του/της να σκέφτεται αποτελεσματικά και να δομεί επιχειρήματα που διαθέτουν συνοχή, να γράφει με πειθώ, και να βελτιώνει τη λογική και κριτική του/της σκέψη. Μαθαίνει να αμφισβητεί την κοσμοθεωρία και τα συμπεράσματά σχετικά με έννοιες όπως η ανθρώπινη φύση και το αν υπάρχει Θεός. Οι διάφοροι τομείς της φιλοσοφίας θέτουν ερωτήματα που εκτείνονται από το γιατί ονειρευόμαστε έως το αν υπάρχει ελεύθερη βούληση. Ένας/μια φοιτητής/τρια μελετά πολλά δοκίμια και διαφορετικές φιλοσοφικές θεωρίες και κείμενα. 

Συνήθως, στο πρόγραμμα σπουδών της Φιλοσοφίας κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους ο/η φοιτητής/τρια ασχολείται με πιο γενικές διδακτικές ενότητες, που του/της παράσχουν ένα σταθερό υπόβαθρο σε θεμελιώδεις ιδέες και επιχειρήματα. Από το δεύτερο και το τρίτο έτος, οι φοιτητές/τριες συνήθως αρχίζουν να εξειδικεύονται ή να επιλέγουν ένα συγκεκριμένο μονοπάτι ή διδακτικές ενότητες που αντικατοπτρίζουν καλύτερα τα ενδιαφέροντά τους.

 Οι διδακτικές ενότητες πιθανόν να περιλαμβάνουν τη λογική, τη φιλοσοφία του νου, τη μεταφυσική, την ηθική, τη φιλοσοφία της επιστήμης και την πολιτική φιλοσοφία. Πολλές διδακτικές ενότητες βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στη συγγραφή εργασιών, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε ανεξάρτητη έρευνα και πτυχιακή εργασία προς το τέλος της φοίτησης.

Υπάρχουν μαθήματα φιλοσοφίας που εξετάζουν ηθικά ζητήματα, άλλα που εστιάζουν στη φύση της επιστήμης και της τεχνολογίας, πολλά που εξερευνούν ορισμένα από τα πιο σημαντικά φιλοσοφικά έργα που γράφτηκαν στη διάρκεια της ιστορίας του Δυτικού πολιτισμού, και άλλα που σε εισάγουν στη σκέψη σπουδαίων εκπροσώπων της Ανατολικής φιλοσοφίας. Επίσης υπάρχουν μαθήματα για όσους/όσες ενδιαφέρονται για τα μαθηματικά και τη λογική ή για την πολιτική και την κοινωνία ή τη θρησκεία ή τη γνώση ή το ανθρώπινο μυαλό ή τη φύση της πραγματικότητας. Ορισμένα μαθήματα είναι γενικά μαθήματα έρευνας, ενώ άλλα συνίστανται σε εις βάθος μελέτη ειδικότερων ζητημάτων, κειμένων ή φιλοσόφων. 

Οι απόφοιτοι φιλοσοφικών σχολών διαπρέπουν συχνά στην επιχειρηματικότητα. Ο Peter Thiel, διάσημος επενδυτής και δημιουργός του Paypal, ήταν απόφοιτος φιλοσοφικής σχολής. Όπως ήταν και οι ιδρυτές της Linkedin και της Wikipedia, καθώς και του Slack, του Overstock.com, και του Flickr, και δεκάδες άλλοι. Και η λίστα ηγετικών ρόλων αποφοίτων φιλοσοφικών σχολών συνεχίζεται σε μεγάλες εταιρείες όπως της Hewlett-Packard και της Time-Warner, και περιλαμβάνει θρυλικούς επενδυτές όπως ο Carl Icahn, και ο George Soros. Τι κάνει τους απόφοιτους φιλοσοφίας καλούς επιχειρηματίες; Πιθανώς το να μην συμβιβάζονται με ατελείς ιδέες, να νιώθουν άνετα με την αβεβαιότητα, να ελέγχουν τα συναισθήματά τους, να επικεντρώνονται στην ουσία και να έχουν το σθένος να αναλύουν πολύπλοκα προβλήματα σε μεγαλύτερο βάθος από οποιονδήποτε άλλο.

Η Φιλοσοφία συχνά κατηγοριοποιείται ως πτυχίο που ανήκει στις ανθρωπιστικές σπουδές, παρότι υπάρχουν πτυχές της που στην πραγματικότητα βρίσκονται εγγύτερα στα μαθηματικά και τις θετικές επιστήμες. Πολύ συχνά συμπληρώνεται με ανθρωπιστικές σπουδές όπως η ιστορία, η πολιτική επιστήμη, η αγγλική λογοτεχνία, το δίκαιο, κάποια γλώσσα ή οι κλασικές σπουδές, όπως επίσης και με κάποιο αντικείμενο που ανήκει στις επιστήμες όπως τα μαθηματικά, η πληροφορική, η φυσική και η ψυχολογία. 

Η Φιλοσοφία είναι απαραίτητη ώστε να μπορούμε να κατανοήσουμε τους υπόλοιπους επιστημονικούς κλάδους. Πολλά σημαντικά ερωτήματα, όπως η φύση των εννοιών και η σχέση με τις άλλες επιστήμες, είναι εκ φύσεως φιλοσοφικά. Η φιλοσοφία της επιστήμης, για παράδειγμα, είναι απαραίτητη για να συμπληρώσει την κατανόηση των φυσικών και κοινωνικών επιστημών που πηγάζει από την ίδια την επιστημονική εργασία. Η φιλοσοφία της λογοτεχνίας και η φιλοσοφία της ιστορίας είναι ανάλογης αξίας ώστε να κατανοήσει κανείς τις ανθρωπιστικές σπουδές, και η φιλοσοφία της τέχνης (αισθητική) είναι σημαντική για την κατανόηση τόσο των εικαστικών όσο και των παραστατικών τεχνών.

Η Φιλοσοφία είναι, επιπλέον, αναγκαία για το λογικό έλεγχο των ποικίλων προϋποθέσεων της απόδειξης που χρησιμοποιούν άλλοι επιστημονικοί κλάδοι. Καθώς όλα τα πεδία της γνώσης περιλαμβάνουν την εξαγωγή συμπερασμάτων και πρέπει να θέτουν προϋποθέσεις απόδειξης, η λογική και η επιστημολογία κατέχουν δεσπόζουσα θέση σε κάθε επιστημονικό πεδίο.

Στα μαθήματα φιλοσοφίας μπορεί να προσδοκά κάποιος να διευρύνει τις ικανότητές του στο να επιλύει προβλήματα, την ικανότητά του να οργανώνει ιδέες και ζητήματα, και την ικανότητά του να διακρίνει τι είναι αναγκαίο και τι όχι. Να γίνει καλύτερος, καθώς θα είναι ικανός να βλέπει τα πράγματα από πολλές οπτικές γωνίες και να βρίσκει κοινό έδαφος ανάμεσά τους. Να μάθει πώς να εξετάζει κριτικά τις πεποιθήσεις του αλλά και τις πεποιθήσεις των άλλων. Να αναπτύξει την ικανότητά του να κατανοεί και να εξηγεί δύσκολο επιστημονικό υλικό. Να μάθει πώς να διακρίνει την ορθή κρίση από τις απόπειρες κάποιου να χειραγωγήσει τη γνώμη του, να δομεί ισχυρά και συμπαγή επιχειρήματα, και να αξιολογεί την κρίση των άλλων. Να αναπτύσσει σημαντικές ερμηνευτικές, συγκριτικές, αναλυτικές ικανότητες και ικανότητες επιχειρηματολογίας και περιγραφής που θα του επιτρέπουν να εκφράζει τις απόψεις του με ξεκάθαρο και πειστικό τρόπο. Η φιλοσοφία βοηθά στην ανάπτυξη νοητικών ικανοτήτων που είναι σημαντικές για τη ζωή συνολικά, πέρα από τις γνώσεις  και τις δεξιότητες που απαιτεί το κάθε συγκεκριμένο επάγγελμα. Διευρύνει την αναλυτική, κριτική και ερμηνευτική ικανότητα, οι οποίες μπορούν να εφαρμοστούν σε οποιοδήποτε γνωστικό πεδίο και σε οποιαδήποτε περίσταση αφορά τους ανθρώπους. 

Διάφορες γνωστές προσωπικότητες έχουν σπουδές στη Φιλοσοφία.

Μεταξύ αυτών είναι ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον, η συγγραφέας και φεμινίστρια Simone de Beauvoir, η οποία ολοκλήρωσε τις σπουδές της στο Πανεπιστήμιο Sorbonne, αλλά και ο συνιδρυτής του PayPal Peter Thiel, ο οποίος σπούδασε Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ.

 

 

«Η φιλοσοφία μου χάρισε την ετοιμότητα να αντιμετωπίσω οποιαδήποτε στροφή της μοίρας». Αυτή η φράση ανήκει στον Διογένη, τον Κυνικό φιλόσοφο και δείχνει την σπουδαιότητα της Φιλοσοφίας στη ζωή. 

Τρεις ακόμα λόγοι για να σπουδάσει κάποιος Φιλοσοφία:

Η φύση της Φιλοσοφίας: Η Φιλοσοφία αποσκοπεί όχι μόνο στην απόκτηση γνώσης, αλλά και στη βαθιά κατανόηση και τη σοφία, καθώς αποτελεί μια δραστηριότητα στην οποία οι άνθρωποι επιδίδονται όταν επιζητούν να κατανοήσουν τον εαυτό τους, τον κόσμο στον οποίο ζουν, και τη σχέση τους με τον κόσμο και με τους άλλους. Όσοι σπουδάζουν Φιλοσοφία είναι αφοσιωμένοι στο να ρωτούν, να απαντούν, να αξιολογούν, και να εξάγουν συμπεράσματα για ορισμένα από τα πιο βασικά, γεμάτα νόημα, και δύσκολα ερωτήματα της ζωής, όπως: Τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος; Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να ζει κανείς; Τι είναι η ευτυχία; Μπορούμε να ελπίζουμε πως θα την κατακτήσουμε; Σπουδάζοντας Φιλοσοφία, έχει κανείς την ευκαιρία να καταπιαστεί ο ίδιος με τέτοιου τύπου ερωτήματα και να σκεφτεί τι πιστεύουν σχετικά με αυτά τόσο ορισμένοι από τους μεγαλύτερους φιλοσόφους του παρελθόντος όσο και οι συμφοιτητές του.

Ανάπτυξη δεξιοτήτων: H Φιλοσοφία αποτελεί ένα πρακτικό πεδίο που ασχολείται με ζητήματα που απασχολούν όλους τους ανθρώπους. Το να κάνει κανείς μαθήματα φιλοσοφίας θα του προσφέρει ικανότητες που θα είναι χρήσιμες όχι μόνο σε οποιαδήποτε επαγγελματική σταδιοδρομία, αλλά και στην προσωπική του ζωή. Η μελέτη της Φιλοσοφίας επιτρέπει να σκέφτεται κάποιος προσεκτικά, κριτικά, και με σαφήνεια και να ακολουθεί μια λογική προσέγγιση όταν απαντά σε δύσκολα ερωτήματα. Επίσης να εξετάζει δυσεπίλυτα ερωτήματα, να κρίνει ορθά, να αξιολογεί την κρίση των άλλων, να συζητά με λογική, και να γράφει πειστικά. 

Διεπιστημονικότητα: Ένα πτυχίο στη Φιλοσοφία παρέχει εξαιρετική προετοιμασία για οποιαδήποτε σταδιοδρομία ή περαιτέρω σπουδές. Αρκετοί/ές φοιτητές/τριες Φιλοσοφίας δεν συνεχίζουν τη σταδιοδρομία τους ως καθηγητές/τριες φιλοσοφίας, αλλά στηριζόμενοι/ες στις δεξιότητες που ανέπτυξαν μέσα από τη μελέτη της φιλοσοφίας σταδιοδρομούν σε τομείς, όπως η δικαιοσύνη, η ιατρική, οι επιχειρήσεις, η εκπαίδευση, η δημοσιογραφία, η χάραξη πολιτικής, η διακυβέρνηση, η θρησκεία, η επικοινωνία, οι δημόσιες σχέσεις, η διαχείριση λιανικής πώλησης και οι κοινωνικές υπηρεσίες.

  • Ενδεικτικά, αν κάποιος στοχεύει σε μια καριέρα στον κόσμο των επιχειρήσεων, οι δεξιότητες που μπορεί να αναπτύξει σπουδάζοντας Φιλοσοφία είναι ακριβώς αυτές που ψάχνουν οι εργοδότες.

 

 

Ελλάδα

Kύπρος

 

 

Με ένα πτυχίο στην Φιλοσοφία ένας/μία απόφοιτος/η έχει αποκτήσει τέτοιες δεξιότητες που μπορεί με τις κατάλληλες περαιτέρω σπουδές να απορροφηθεί σε αρκετούς κλάδους.

Για έναν/μία απόφοιτο το πτυχίο Φιλοσοφίας είναι ένα εφόδιο που του ανοίγει τις πόρτες στην εκπαίδευση, το δημόσια αλλά και τον ιδιωτικό τομέα.

Ενδεικτικά μερικοί κλάδοι που μπορεί να ακολουθήσει κάποιος απόφοιτος Φιλοσοφίας:

  • Καριέρα στην Εκπαίδευση 
  • Καριέρα στην Έρευνα
  • Καριέρα σε Φορείς Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα
  • Καριέρα ως Σύμβουλος Ηθικής
  • Καριέρα σε δημιουργικά επαγγέλματα, ίσως λιγότερο γνωστά για τη σύνδεσή τους με τη Φιλοσοφία

Ακολουθεί μία πιο αναλυτική περιγραφή μερικών επαγγελμάτων που μπορεί κανείς να ακολουθήσει με το πτυχίο Φιλοσοφίας:

Καριέρα στην Εκπαίδευση 

Ο τομέας της Εκπαίδευσης (δημόσιας και ιδιωτικής) απορροφά πολλούς πτυχιούχους Φιλοσοφίας, ως καθηγητές/τριες για τη διδασκαλία μαθημάτων σχετικών με τη Φιλοσοφία, όπως είναι τα Φιλολογικά.

Ο Κάρλ Πόπερ ήταν από τους σημαντικότερους φιλοσόφους της επιστήμης του 20ου αιώνα. Έθεσε την ιδέα της επιστημονικής θεωρίας στη μόνη βάση που είναι συμβατή με την επιστημονική πρόοδο, ορίζοντας ως επιστημονική θεωρία που αξίζει κανείς να ασχοληθεί σοβαρά μαζί της, οτιδήποτε μπορεί δυνητικά να διαψευσθεί. Η θεωρία του περί διαψευσιμότητας (falsifiability) είναι σήμερα το καλύτερο εργαλείο που μπορούμε να έχουμε ως σκεπτόμενοι άνθρωποι όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με προκαταλήψεις και θεωρίες συνωμοσίας που είναι "σχεδιασμένες" να μην επιδέχονται διάψευση. Με τη βοήθεια φιλοσόφων όπως ο Πόπερ, οι θεωρίες συνομωσίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να γίνουν, αν όχι λιγότερο εξοργιστικές, τουλάχιστον λιγότερο επικίνδυνες.

Συγκεκριμένα, οι απόφοιτοι/ες Φιλοσοφίας  μπορούν να απασχοληθούν

Ως καθηγητές/τριες Φιλόλογοι (ΠΕ02) Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης 

  • σε Δημόσια και σε Ιδιωτικά Σχολεία
  • σε ιδιωτικά φροντιστήρια
  • σε διαπολιτισμικά προγράμματα του Υπουργείου Παιδείας
    • στη Διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας ως δεύτερης/ξένης γλώσσας  

Ως Ωρομίσθιοι καθηγητές/τριες 

  • σε διάφορες σχολές (I.E.K., Σχολές O.A.E.Δ. κ.ά.)


Ως Καθηγητές/τριες φιλολογίας ειδικής αγωγής,

 εφόσον κατέχουν μεταπτυχιακή εξειδίκευση στην ειδική αγωγή και εκπαίδευση.

 

Ως Εκπαιδευτές/τριες Ελληνικής Γλώσσας/Γλωσσικού Γραμματισμού 

  • στα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας και
  • στα Κέντρα Διά Βίου Μάθησης του Ιδρύματος Νεολαίας Διά Βίου Μάθησης 

 

Ως ελεύθεροι επαγγελματίες 

  • με προσφορά ιδιαίτερων μαθημάτων σε μαθητές/τριες της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

 

 Στον κλάδο Π.Ε.02, Φιλολόγων εντάσσονται όσοι κατέχουν Πτυχίο Φιλοσοφικού Τμήματος Φιλοσοφικής Σχολής ή Φιλολογίας ή Ελληνικής Φιλολογίας ή Ιστορίας και Αρχαιολογίας ή Ιστορίας και Εθνολογίας ή Ιστορίας − Αρχαιολογίας − Κοινωνικής Ανθρωπολογίας (με κατεύθυνση Ιστορίας ή Αρχαιολογίας) ή Ιστορίας ή Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας ή Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής ή Παιδαγωγικού Τμήματος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της Φιλοσοφικής Σχολής (ΕΚΠΑ) ή Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών ή Φιλοσοφίας ή Φιλοσοφίας της Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών (Πατρών) ή Ιστορίας Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών και Πολιτισμικών Σπουδών (Πελοποννήσου), της ημεδαπής ή πτυχίο Φιλοσοφίας ή Ιστορίας Αρχαιολογίας ή Κλασσικών Σπουδών ή Βυζαντινής και Νέας Ελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου της Κύπρου ή ισότιμο και αντίστοιχο ή ακαδημαϊκά ισοδύναμο πτυχίο της αλλοδαπής.

 

 Oι απόφοιτοι/ες θα πρέπει να κατέχουν πιστοποιημένη παιδαγωγική και διδακτική επάρκεια.

 

Τέλος, με τις κατάλληλες μεταπτυχιακές σπουδές, μπορούν να ασχοληθούν με ειδικότητες όπως η Εκπαίδευση Ενηλίκων, η Εκπαιδευτική Πολιτική και οι Νέες Τεχνολογίες στη Εκπαίδευση. 

 

Καριέρα στην Έρευνα 

Οι πτυχιούχοι Φιλοσοφίας έχουν την δυνατότητα ενασχόλησης με την καλλιέργεια και προαγωγή της φιλοσοφίας όχι μόνο μέσω της διδασκαλίας αλλά και μέσω της έρευνας. Η έρευνα στη Φιλοσοφία έχει ως αποτέλεσμα πέρα από τη γνώση, την καλλιέργεια, ανάπτυξη και μετάδοση της φιλοσοφικής και ανθρωπιστικής παιδείας.

 

Σε φορείς Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα 

Σε φορείς του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα όπως Υπουργεία, Νομαρχιακές και Τοπικές Αυτοδιοικήσεις, κρατικούς και ιδιωτικούς πολιτιστικούς φορείς, πολιτιστικούς οργανισμούς, πολιτιστικά ιδρύματα, μέσα επικοινωνίας και ενημέρωσης (τηλεόραση, ραδιόφωνο, έντυπο τύπο), ιδρύματα με μορφωτική και πολιτισμική δράση, εκδοτικούς οργανισμούς, ερευνητικά ιδρύματα και στον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού κ.λπ. ως στελέχη, σύμβουλοι, επιμορφωτές κ.λπ. σε αντικείμενα της επιστήμης τους, συμβάλλοντας με επιστημονική επάρκεια και δημιουργικά στην καλλιέργεια και διάδοση της φιλοσοφικής και ανθρωπιστικής παιδείας και του πολιτισμού.

 

 Οι πτυχιούχοι των Τμημάτων Φιλοσοφίας εντάσσονται στον κλάδο ΠΕ Φιλολογικών Σπουδών.

 

Καριέρα ως Σύμβουλος Ηθικής 

Ένας ακόμα τομέας που μπορεί να απορροφηθεί ένας/μία απόφοιτος/η  Φιλοσοφικής είναι οι φορείς του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, όπως

  • Υπηρεσίες,
  • Νοσηλευτικά Κέντρα,
  • Ερευνητικά Κέντρα,
  • επιχειρήσεις κ.α.

των οποίων το αντικείμενο άπτεται ζητημάτων εφαρμοσμένης ηθικής.

Ειδικότερα,  ένας/μία απόφοιτος/η Τμήματος Φιλοσοφίας με την κατάλληλη μεταπτυχιακή εξειδίκευση μπορεί να εργαστεί ως στέλεχος, σύμβουλος για θέματα βιοηθικής, γενετικής και ιατρικής ηθικής ή

  • σε επιχειρήσεις
    • ως σύμβουλος σε ζητήματα ηθικής - δεοντολογίας και ευθυνών των επιχειρήσεων που σχετίζονται με το απόρρητο δεδομένων και την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο ή
    • ως σύμβουλος ψηφιακής δεοντολογίας τεχνολογικών επιχειρήσεων ως προς την ορθή χρήση και τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης, της μηχανικής μάθησης και του αυτοματισμού.

 

Καριέρα σε δημιουργικά επαγγέλματα, ίσως λιγότερο γνωστά για τη σύνδεσή τους με τη Φιλοσοφία

Με τις κατάλληλες περαιτέρω σπουδές κι εμπειρία ένας/μία απόφοιτος/η Φιλοσοφίας μπορεί να απορροφηθεί σε αρκετούς τομείς

Ως συντάκτης/τρια ή/και κειμενογράφος (content & concept creators) 

  • στους χώρους της διαφήμισης και  του marketing.
  • στα κοινωνικά μέσα

Ως οργανωτικό στέλεχος/ manager

  •  σε εταιρείες ή/και επιχειρήσεις


 

 

 

 

Φιλοσοφία

Διεθνής Επιστημονική Εταιρεία Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας.  Δείτε περισσότερα, εδώ.

Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής Φιλοσοφίας. Δείτε περισσότερα, εδώ. 

Διεθνής Εταιρεία Ελληνικής Φιλοσοφίας. Δείτε περισσότερα, εδώ. 

Διεθνές Κέντρον Ελληνικής Φιλοσοφίας Και Πολιτισμού. Δείτε περισσότερα, εδώ.

Ελληνική Φιλοσοφική Εταιρεία. Δείτε περισσότερα, εδώ.

Apeiron Centre. Δείτε περισσότερα, εδώ.  

Μεταπτυχιακά & Πτυχία σε Ελλάδα και Κύπρο