Γεωγραφία

Λίγα λόγια για την Γεωγραφία

Η Γεωγραφία είναι μια από τις αρχαιότερες περιοχές γνώσης. Ως πεδίο ακαδημαϊκής δραστηριότητας και επαγγελματικής πρακτικής έχει αποκτήσει ιδιαίτερη βαρύτητα στη σύγχρονη εποχή που απαιτεί ολοκληρωμένη, σύνθετη και διεπιστημονική προσέγγιση στην ανάλυση και διαχείριση των πολυδιάστατων ζητημάτων της κοινωνίας, της οικονομίας και του περιβάλλοντος με έμφαση στις χωρικές τους διαστάσεις.

Η Γεωγραφία στην ουσία είναι η μελέτη της αλληλεπίδρασης μεταξύ των ανθρώπων και του φυσικού περιβάλλοντος. Οι γεωγράφοι εξετάζουν τα μέρη και τις περιοχές που προκύπτουν από μια τέτοια αλληλεπίδραση και αναλύουν τα χωρικά χαρακτηριστικά κάθε είδους πολιτιστικών, οικονομικών, πολιτικών και φυσικών διαδικασιών και σχέσεων. Με αυτόν τον τρόπο, μπορούν να κατανοήσουν έναν πολύπλευρο και δυναμικό κόσμο και το πώς αυτός αλλάζει. Η Γεωγραφία εξηγεί πού βρίσκονται οι τόποι, πώς οι τόποι και τα τοπία σχηματίστηκαν, πώς άνθρωποι και περιβάλλοντα αλληλεπιδρούν και πώς μια σειρά από διαφορετικές οικονομίες, κοινωνίες και περιβάλλοντα συνδέονται μεταξύ τους.

Η επιστήμη της Γεωγραφίας διερευνά πώς διαμορφώνεται το περιβάλλον από τις φυσικές διεργασίες αλλά και πώς ο άνθρωπος επιδρά θετικά ή αρνητικά σε αυτό. Μελετά, επίσης, πώς οι πολιτισμοί και οι κοινωνίες διαμορφώνονται και επηρεάζονται από το περιβάλλον μέσα στο οποίο αναπτύσσονται. Αποτελεί ένα ευρύτατο επιστημονικό πεδίο με σημεία τομής με πολλά και διαφορετικά μεταξύ τους γνωστικά πεδία, όπως η γεωμορφολογία, η κλιματολογία, η χαρτογραφία, η επιστήμη των γεωγραφικών πληροφοριών, η τηλεπισκόπηση, η αστική και περιφερειακή ανάπτυξη, η δημογραφία, η πολιτική, οικονομική, κοινωνική, ιστορική και πολιτισμική γεωγραφία.

Είναι αυτή ακριβώς η διαθεματικότητα του πεδίου, το εύρος των γνώσεων και των δεξιοτήτων που αποκτά ένας γεωγράφος, παράλληλα με τη συνδυαστική σκέψη που καλείται να αναπτύξει που καθιστούν τη Γεωγραφία ένα ιδιαίτερα ελκυστικό αντικείμενο σπουδών. Η Γεωγραφία μπορεί να χωριστεί σε τρεις κύριους κλάδους: Την ανθρώπινη γεωγραφία ή ανθρωπογεωγραφία, τη φυσική γεωγραφία και την εφαρμοσμένη γεωγραφία. Τα προγράμματα προπτυχιακών σπουδών έχουν ως στόχο να προσφέρουν μια ενιαία συγκρότηση του γνωστικού αντικειμένου της Γεωγραφίας. Σε προπτυχιακό επίπεδο δίνεται έμφαση στην ευρυμάθεια και την απόκτηση γνώσεων που επιτρέπουν την πολύπλευρη και σφαιρική προσέγγιση των επιστημονικών θεμάτων, έναντι της εξειδίκευσης που αποκτάται σε μεταπτυχιακό επίπεδο σπουδών.

Με την ολοκλήρωση των σπουδών του, ο απόφοιτος του Τμήματος Γεωγραφίας έχει αποκτήσει γνώσεις και δεξιότητες που του επιτρέπουν να προσεγγίζει τα θέματα με τρόπο πολύπλευρο. Παράλληλα, είναι σε θέση να κατανοεί κάποια από τα πλέον σημαντικά θέματα που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα και άπτονται είτε της ανθρώπινης είτε της φυσικής γεωγραφίας, όπως η σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον, ανθρωπογενείς και φυσικές καταστροφές, κλιματική αλλαγή, θέματα δημογραφίας και πληθυσμιακών μεταβολών, το ζήτημα της μετανάστευσης, θέματα χωροταξίας ή χωρικού σχεδιασμού, και τηλεπισκόπησης. Επιπλέον, μέσα από έρευνες πεδίου και εργαστηριακές ασκήσεις ο απόφοιτος έχει κατακτήσει τις τεχνικές δεξιότητες που απαιτούνται για τη διενέργεια μιας δειγματοληπτικής έρευνας, τη στατιστική επεξεργασία των δεδομένων και την οπτικοποίηση ή χαρτογράφησή τους. Ο Νείλος κοντά στο Ασουάν της Αιγύπτου. Ο Νείλος είναι από τους δύο μεγαλύτερους ποταμούς του κόσμου. Έπαιξε βασικό ρόλο στην ανάπτυξη των πολιτισμών και του εμπορίου στη Μεσόγειο των αρχαίων χρόνων. Σήμερα αποτελεί πεδίο συγκρούσεων των χωρών της Αφρικής: η ενεργοποίηση του τεράστιου φράγματος που κατασκεύασε η Αιθιοπία δημιούργησε οξύτατες αντιδράσεις στην Αίγυπτο και το Σουδάν που ανησυχούν για μείωση της ροής του ποταμού στις χώρες αυτές. Υδατικοί πόροι βρίσκονται στο επίκεντρο συγκρούσεων και στη Μέση Ανατολή, κυρίως στο τρίγωνο Ισραήλ-Λίβανος-Συρία, αλλά και την Ασία, ανάμεσα σε Πακιστάν και την Ινδία για τα νερά του Ινδού ποταμού, αλλά και στην Κίνα με τις χώρες που βρέχονται από τον ποταμό Μεκόνγκ στον οποίο η Κίνα έχει κατασκευάσει 11 φράγματα: Λαός, Ταϊλάνδη, Καμπότζη, Βιετνάμ, και Μιανμαρ.

Η συμβολή της γεωγραφικής έρευνας στην καθημερινή ζωή και ενημέρωση καθώς και στην κοινωνική πρακτική αποτελεί πλέον μια αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα. Η Γεωγραφία της φτώχειας και του πλούτου, των επενδύσεων και της τεχνολογικής καινοτομίας, της ανάπτυξης και υπανάπτυξης, των πόλεων και των περιφερειών, της υγείας, της εκπαίδευσης, της ρύπανσης είναι ζητήματα που εμφανίζονται συχνά στα μέσα μαζικής ενημέρωση,  γιατί βρίσκονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και του προβληματισμού της κοινωνίας και της πολιτείας. 

Αναλύοντας και ερμηνεύοντας προβλήματα του χώρου, η Γεωγραφία είναι σε θέση να αρθρώνει προτάσεις και τρόπους επίλυσής τους. Χωρίς να υποκαθιστά τις επιστήμες του σχεδιασμού και ρύθμισης του χώρου – Πολεοδομία, Χωροταξία, Περιφερειακή Επιστήμη – η γεωγραφική ανάλυση αποτελεί απαραίτητο και αναπόσπαστο υπόβαθρο των σχεδιαζόμενων παρεμβάσεων στο χώρο όπως είναι, για παράδειγμα, τα προγράμματα περιφερειακής, τοπικής, και οικιστικής ανάπτυξης και σχεδιασμού, κοινωνικής, οικονομικής, αγροτικής και περιβαλλοντικής πολιτικής, τα έργα υποδομής, τα έργα βελτίωσης και προστασίας του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος.

Η γεωγραφική ανάλυση και διερεύνηση των προβλημάτων, προσφέρει το βασικό υπόβαθρο για δράσεις που στοχεύουν στην άρση τους, στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και στην πορεία προς την αειφόρο ανάπτυξη. Ο ανεξάντλητος πλούτος των θεμάτων και εφαρμογών κάνει τις σπουδές στη Γεωγραφία μια εμπειρία δημιουργικής μόρφωσης που προσφέρει την ικανοποίηση της απόκτησης ουσιαστικής και ολοκληρωμένης γνώσης. Συγχρόνως ανοίγει επαγγελματικούς ορίζοντες σε πεδία στα οποία οι γεωγράφοι είναι από τους λίγους επιστήμονες που διαθέτουν τις απαραίτητες γνώσεις και κατάρτιση για να συμβάλλουν ουσιαστικά στην ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των σύγχρονων χωρικών, περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών προβλημάτων.

Γιατί έχει ενδιαφέρον να σπουδάσει κάποιος Γεωγραφία

«Μου αρέσει καλύτερα η Γεωγραφία, είπε, γιατί τα βουνά και τα ποτάμια σας γνωρίζουν το μυστικό. Μην δίνετε καμία σημασία στα σύνορα». Αυτή η φράση είναι από επιλεγμένες ιστορίες και σχέδια του Brian Andreas και δείχνει τη δύναμη της Γεωγραφίας να καθορίζει κοινωνικές και ιστορικές δυνάμεις, κυριαρχώντας πάνω σε τεχνητά σύνορα.

Τρεις ακόμα λόγοι για να σπουδάσει κάποιος Γεωγραφία:

Η φύση της Γεωγραφίας: Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης οι χώρες μας, οι άνθρωποι, το περιβάλλον, οι οικονομίες, τα πολιτικά συστήματα, οι φυσικοί και ανθρώπινοι πόροι, οι κοινωνικοί χώροι και οι αγορές δεν ήταν ποτέ τόσο αλληλένδετες και ποτέ τόσο αλληλεξαρτώμενες. Ένας γεωγράφος μπορεί να καταλάβει καλύτερα από τον καθένα αυτές τις πραγματικότητες σε όλο τον πλανήτη.

Εξερευνά ευρεία πεδία: Σήμερα πολύ περισσότερο από ποτέ η ανθρωπότητα αντιπαρατίθεται με σωρεία θεμάτων-προβλημάτων με έντονη τη γεωγραφική διάσταση. Μερικά από τα πεδία που εξερευνά η Γεωγραφία είναι μια σχεδόν ανεξάντλητη ποικιλία φυσικών και κοινωνικών φαινομένων που συμβαίνουν στο χώρο και το χρόνο – όπως, για παράδειγμα, την υποβάθμιση του εδάφους και την ερημοποίηση, την κλιματική αλλαγή, την παγκόσμια αλλαγή του περιβάλλοντος, τη μετανάστευση, την αστικοποίηση και την περιαστικοποίηση, την τουριστική ανάπτυξη, τον κοινωνικό αποκλεισμό, την εκβιομηχάνιση και αποβιομηχάνιση, την ανάπτυξη πόλεων, περιφερειών και υπαίθρου, την παγκοσμιοποίηση, τις γεωπολιτικές ισορροπίες και συγκρούσεις.

Η πρόοδος της τεχνολογίας: Οι γεωχωρικές τεχνολογίες είναι σε μεγάλη εξέλιξη. Οι υπολογιστές χαρτογράφησης, GIS, δορυφορικές εικόνες, GPS και συστήματα πλοήγησης κυριαρχούν πλέον στην καθημερινότητά μας. Όσοι γνωρίζουν τα μυστικά τους έχουν πολύ καλές προοπτικές απασχόλησής. Είναι πράγματι μια ενδιαφέρουσα στιγμή να είναι κανείς γεωγράφος και να ασχολείται με αυτήν την προοπτική. 

Να σημειωθεί ότι αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα,  Γεωγραφία μπορεί να σπουδάσει κανείς στα παρακάτω Ιδρύματα:

Τμήμα Γεωγραφίας, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο (Αθήνα)

Τμήμα Γεωγραφίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου (Μυτιλήνη)

Επαγγελματικές προοπτικές

Ένας γεωγράφος έχει αρκετές επιλογές καριέρας πέρα από την διδασκαλία της στην πρωτοβάθμια ή δευτεροβάθμια εκπαίδευση, όπως μπορεί να δει κανείς, εδώ.

Παράλληλα όπως μπορεί να δει κανείς αναλυτικά στο Προεδρικό Διάταγμα, έχει αρκετά τα επαγγελματικά δικαιώματα ως πτυχιούχος Γεωγραφίας. 

Χάρτης ατομοκρατίας (ατομικισμού) της Ευρώπης βασισμένος στη θεωρία του κοινωνικού ψυχολόγου Geert Hofstede, όπου το χρώμα κάθε περιοχής αντιστοιχεί στο βαθμό της πίστης πως το συμφέρον του ατόμου οφείλει να προηγείται του κράτους ή μιας κοινωνικής ομάδας. Η Ανθρωπογεογραφία με την ανάλυση των δεδομένων αυτών, μπορεί να κάνει προβλέψεις για την ανάδειξη ιδεολογικών πόλων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ή για να προβλέψει την ανθεκτικότητα πολιτικών συμμαχιών κομμάτων στην Ιταλία.Οι απόφοιτοι Γεωγραφίας μπορούν να διεκδικήσουν θέσεις ΠΕ Περιβάλλοντος σε πιθανή προκήρυξη του ΑΣΕΠ. Το κλαδολόγιο είναι μια κατηγοριοποίηση που έχει γίνει για τον καθορισμό των προσόντων διορισμού σε θέσεις εργασίας του δημόσιου φορέα. Το ΠΕ αναφέρεται στην Πανεπιστημιακή Εκπαίδευσης. Ο Κλάδος ΠΕ Περιβάλλοντος αφορά όσους μπορούν να εργαστούν στο δημόσιο ως περιβαλλοντολόγοι. 

Οι απόφοιτοι Γεωγραφίας μπορούν να ενταχθούν στην εκπαίδευση κυρίως ως αναπληρωτές μετά από την συμμετοχή σε σχετικά διαγωνισμό ΑΣΕΠ (με μόρια ή με γραπτές εξετάσεις). Οι απόφοιτοι Φιλοσοφίας ανήκουν στον Κλάδο ΠΕ 04 Φυσικών Επιστημών στην ειδικότητα ΠΕ04.05 Γεωλόγων. Επίσης μπορούν να εργαστούν στην ιδιωτική εκπαίδευση χωρίς τη διαδικασία ΑΣΕΠ. 

Εκτός από αυτό ένας απόφοιτος έχει κι άλλες προοπτικές. Το Τμήμα Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου σημειώνει ενδεικτικά ότι ένας απόφοιτος είναι σε θέση να: 

  • Εκπονεί μελέτες αστικής, περιφερειακής, αγροτικής, τουριστικής κ.λπ. ανάπτυξης και σχεδιασμού, αξιολόγησης αναπτυξιακών προγραμμάτων/σχεδίων, χαρτογραφήσεων, κ.ά.
  • Επεξεργάζεται χωρικά δεδομένα και να συμμετέχει σε ομάδες μελέτης. 
  • Συντάσσει προτάσεις έρευνας, εκπονεί εφαρμοσμένες μελέτες και έρευνες καθώς και συντάσσει εκθέσεις ερευνητικών και άλλων έργων με συστηματικό και δόκιμο τρόπο, με χρήση γραπτού λόγου, γραφικών εργαλείων, κ.λπ. 
  • Εφαρμόζει την αποκτηθείσα γνώση για τη διδασκαλία του μαθήματος της Γεωγραφίας στην Α' βάθμια και Β' βάθμια εκπαίδευση. 
  • Επεκτείνει τη γνώση του σε άλλες θεματικές και γεωγραφικές περιοχές και περιπτώσεις αντιμετώπισης νέων καταστάσεων. 
  • Επεκτείνει τη γνώση της Γεωγραφίας με συνέχιση των σπουδών σε μεταπτυχιακό επίπεδο.

Οι απόφοιτοι μπορούν να εργαστούν σε διάφορους φορείς μεταξύ των οποίων: 

  • Κεντρική Διοίκηση (Υπουργεία, Δημόσιους Οργανισμούς, ΕΛΣΤΑΤ) και Τοπική και Περιφερειακή Διοίκηση (ΟΤΑ, Περιφέρειες).
  • Εκπαίδευση (Πανεπιστήμια, ΤΕΙ, Ιδιωτικά Κολλέγια, ΙΕΚ).
  • Έρευνα (Ερευνητικά Ακαδημαϊκά Κέντρα, Ερευνητικά Ινστιτούτα).
  • Κτηματολογικά, Περιβαλλοντικά, Τοπογραφικά και Αρχιτεκτονικά γραφεία (μελέτες πολεοδομικές-χωροταξικές, τοπογραφικά, μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων).
  • Συμβουλευτικές υπηρεσίες (ΚΕΚ, Γραφεία Συμβούλων, Αναπτυξιακές Εταιρείες).
  • Επιχειρήσεις που αξιοποιούν τις δυνατότητες του παγκόσμιου Ιστού (Google, διαδικτυακές υπηρεσίες, χαρτογραφικές υπηρεσίες).
  • Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, φορείς της Κοινωνίας Πολιτών (για ποικίλα κοινωνικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά ζητήματα).
  • Διεθνείς και Υπερεθνικούς Οργανισμούς (Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ, Παγκόσμια Τράπεζα, Ευρωπαϊκή Ένωση).
  • Επιχειρήσεις που ενδιαφέρονται για τη χωρική οργάνωση και χωροθέτηση των δραστηριοτήτων τους (οργάνωση διεθνικών δικτύων παραγωγής μεταποιημένων προϊόντων, ανάπτυξη δικτύου αλυσίδων λιανικού εμπορίου).

Τέλος, εδώ μπορεί να δεις κανείς το πρώτο της συνοπτικό ενημερωτικό φυλλάδιο σχετικά με την επιστήμη της Γεωγραφίας στην Ελλάδα από την Ένωση Γεωγράφων Ελλάδας. 

Γεωγραφία

Ένωση Γεωγράφων Ελλάδας. Δείτε περισσότερα, εδώ.

Ελληνική Γεωγραφική Εταιρεία. Δείτε περισσότερα, εδώ.  

Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού. Δείτε περισσότερα, εδώ.

Γεωγραφικός Όμιλος Κύπρου. Δείτε περισσότερα, εδώ. 

Αμερικανική Γεωγραφική Ένωση. Δείτε περισσότερα, εδώ.  

Ρωσική Γεωγραφική Εταιρεία. Δείτε περισσότερα, εδώ.

Copyright @2020 eduguide.gr. ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναπαραγωγή και αναδημοσίευση, ολική, μερική ή περιληπτική, η κατά παράφραση ή διασκευή των κειμένων που περιέχονται στο website με οποιονδήποτε τρόπο χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του eduguide.gr
Όλα τα μεταπτυχιακά στην Ελλάδα