Oι σπουδές στο Τμήμα Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής ΑΠΘ

• διαρκούν οκτώ (8) ακαδημαϊκά εξάμηνα και
• αντιστοιχούν σε 240 πιστωτικές μονάδες ( ECTS).

 Δομή προγράμματος σπουδών

Οι φοιτητές/τριες που εισήχθησαν θα πρέπει να παρακολουθήσουν σαράντα πέντε (45) μαθήματα τα οποία αντιστοιχούν σε 240 ECTS (πιστωτικές μονάδες).

Το σύνολο των εξαμηνιαίων μαθημάτων που μπορούν να δηλώσουν οι φοιτητές και οι φοιτήτριες του νέου προγράμματος σπουδών είναι επτά (7), ενώ οι φοιτητές του 7ου εξαμήνου και άνω μπορούν να δηλώσουν έως και εννέα (9) μαθήματα –ανεξαρτήτως, και στις δύο περιπτώσεις, του συνολικού αριθμού των πιστωτικών μονάδων ECTS.

Επιλογή Κατεύθυνσης: Οι φοιτητές/τριες οφείλουν να επιλέξουν την Κατεύθυνση σπουδών που επι­θυμούν (Φιλοσοφία ή Παιδαγωγική) στην ηλεκτρονική δήλωση μαθημάτων από το 3ο εξάμηνο και το αργότερο στην αρχή του 5ου εξαμήνου.

• Η επιλογή Κατεύθυνσης είναι  προϋπόθεση για τη δήλωση μαθημάτων αυτής της Κατεύθυνσης.

 Πτυχιακή εργασία

Οι φοτητές/ τριες που βρίσκονται στο 7ο εξάμηνο και άνω έχουν τη δυνατότητα να εκπονήσουν πτυχιακή εργασία στο πλαίσιο της κατεύθυνσης που ακολουθούν, η οποία στην κατεύθυνση της Φιλοσοφίας πιστώνεται με 12 ECTS ενώ στην κατεύθυνση της Παιδαγωγικής με 8 ECTS.

 Πρακτική Άσκηση

Το Τμήμα οργανώνει πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης σε σχολεία της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, το οποίο συνδυάζεται με την παρακολούθηση μαθημάτων και οργανώνεται σε τρεις «σπείρες»:

• Η 1η σπείρα (υποχρεωτική, από το 3ο εξάμηνο) συνδέεται με το μάθημα «Σχολική Παιδαγωγική ΙΙ» και περιλαμβάνει τη μελέτη της οργάνωσης, της διοίκησης και της εσωτερικής λειτουργίας της σχολικής μονάδας, με επισκέψεις σε δευτεροβάθμιο σχολείο.
• Η 2η σπείρα (υποχρεωτική, από το 5ο εξάμηνο) συνδέεται με τις τρεις Διδακτικές Μεθοδολογίες (Νεοελληνικής Γλώσσας, Ιστορίας, Αρχαίων Ελληνικών) και καλύπτει την παρατήρηση και ανάλυση διδασκαλιών, καθώς και την αυτόνομη διδασκαλία των «φιλολογικών» μαθημάτων.
• Η 3η σπείρα είναι προαιρετική και επιδοτούμενη. Πραγματοποιείται στο εαρινό εξάμηνο, για όσους/ες έχουν ολοκληρώσει την 1η και τη 2η σπείρα, και αφορά τρίμηνη εργασία σε δευτεροβάθμιο σχολείο ή σε δομή συνεχιζόμενης εκπαίδευσης, με διδασκαλία και διεξαγωγή έρευνας δράσης.

 Ενδεικτικό πρόγραμμα σπουδών

Τα μαθήματα κορμού συνιστάται να παρακολουθούνται στα τέσσερα πρώτα εξάμηνα, ενώ τα μαθήματα Κατεύθυνσης από το 4ο εξάμηνο και μετά. Τα μαθήματα που ακολουθούν (εκτός του κορμού) είναι όσα προσφέρονται το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027 και ανανεώνονται κάθε χρόνο.

Μαθήματα κορμού Φιλοσοφίας (6 μαθήματα)

• Εισαγωγή στη φιλοσοφία
• Γνωσιολογία
• Αρχαία ελληνική φιλοσοφία
• Πολιτική φιλοσοφία
• Νεότερη φιλοσοφία
• Σύγχρονη φιλοσοφία

Μαθήματα κορμού Παιδαγωγικής (6 μαθήματα)

• Εισαγωγή στην Παιδαγωγική (με ασκήσεις)
• Σχολική Παιδαγωγική Ι. Η παιδαγωγική σχέση: αλληλεπίδραση και επικοινωνία μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή
• Σχολική Παιδαγωγική ΙΙ: Διδασκαλία και Προγράμματα Σπουδών (προετοιμασία, διεξαγωγή, αξιολόγηση διδασκαλίας)
• Εκπαιδευτική Ψυχολογία
• Ιστορική Παιδαγωγική: Σταθμοί στην Ιστορία της Αγωγής και της Εκπαίδευσης
• Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση – διαπολιτισμικότητα)

Φιλοσοφικά κείμενα (επιλογή 3 μαθημάτων)

• Επίκτητος, «Ἐγχειρίδιον»
• Πλήθων, «Περί ων Αριστοτέλης προς Πλάτωνα διαφέρεται»
• Πλατωνικοί Μύθοι
• Αριστοτέλης, «Ηθικά Νικομάχεια», βιβλίο Κάππα

Διδακτικές μεθοδολογίες (3 υποχρεωτικά μαθήματα)

• Διδακτική μεθοδολογία του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση
• Διδακτική μεθοδολογία του μαθήματος της Ιστορίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση
• Διδακτική μεθοδολογία του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Μαθήματα φιλολογικής κατάρτισης

Αρχαία Ελληνική και Λατινική Φιλολογία (επιλογή 3 μαθημάτων)

• Ρητορική
• Ιστοριογραφία
• Αρχαϊκή λυρική ποίηση – Ελληνιστική ποίηση
• Ομηρικό έπος
• Φιλοσοφία
• Λατινική γλώσσα Ι (Γραμματική, Συντακτικό, Θεματογραφία)
• Λατινική πεζογραφία Ι
• Έπος – Δράμα

Νεοελληνική και Μεσαιωνική Γραμματεία (επιλογή 3 μαθημάτων)

• Τα κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας ως φιλολογικό – διδακτικό υλικό
• Θεωρία και πρακτική της λογοτεχνικής κριτικής
• Ιστορία της νεοελληνικής γραμματείας και εισαγωγή στη νεοελληνική φιλολογία
• Νεοελληνική ποίηση, πεζογραφία και θέατρο (αρχές-1789)
• Νεοελληνική ποίηση (1789-1914)
• Νεοελληνική πεζογραφία (1789-1914)
• Νεοελληνική ποίηση (1914-σήμερα)
• Νεοελληνική πεζογραφία (1914-σήμερα)
• Νεοελληνική πεζογραφία – Από την ηθογραφία στην κοινωνική διαμαρτυρία
• Μεταφρασμένη ποίηση: θεωρία και κριτική προσέγγιση μεταφραστικών δοκιμών

Ιστορία – Αρχαιολογία (επιλογή 3 μαθημάτων από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας)

• Αρχαία Ελληνική Ιστορία
• Βυζαντινή Ιστορία
• Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία
• Προϊστορική Αρχαιολογία
• Κλασική Αρχαιολογία
• Βυζαντινή Αρχαιολογία
• Ιστορία της Τέχνης

Πληροφορική

• Πληροφορική

Ξένη γλώσσα

• Ένα μάθημα από τις ξένες γλώσσες που διδάσκονται στο Α.Π.Θ.

Μαθήματα Κατεύθυνσης Φιλοσοφίας (επιλογή 14 μαθημάτων)

• Πολιτική φιλοσοφία στην Αρχαία Ελλάδα
• G.W.F. Hegel: Το σύστημα της επιστήμης
• Ελεύθερη βούληση και ηθική ευθύνη
• Εισαγωγή στη Γαλλική Φιλοσοφία του 20ού αιώνα
• Φιλοσοφία του σημείου στον F. de Saussure και τους επιγόνους
• Αριστοτέλους «Ποιητική»: Υπολογιστικές μέθοδοι και Τεχνητή Νοημοσύνη στην ερμηνεία του φιλοσοφικού κειμένου
• Εισαγωγή στην επικοινωνιακή κριτική θεωρία του Γ. Χάμπερμας
• Immanuel Kant: θεωρία της αρετής
• Η ηθική φιλοσοφία του Ντέιβιντ Χιουμ
• John Rawls: Οι διαλέξεις στην ιστορία της πολιτικής φιλοσοφίας
• Εισαγωγή στον πραγματισμό
• Φιλοσοφία και θρησκεία στην Αρχαία Ελλάδα
• Φιλοσοφία της παιδείας
• Θωμάς Ακινάτης, «Περί του όντος και της ουσίας»
• Γνωσιοθεωρία 18ος, 19ος αιώνας
• Κράτος και φυσικό δίκαιο στον Σπινόζα και τον Χομπς
• Εισαγωγή στην Αριστοτελική Θεωρία του Όντος
• Χέρμπερτ Μαρκούζε: «Ο μονοδιάστατος άνθρωπος»
• David Hume: «Έρευνα για την ανθρώπινη νόηση»
• Ηθική των ζώων: Θεωρίες ηθικών δικαιωμάτων
• Η πολιτική φιλοσοφία του Hegel
• John Dewey: Πειραματισμός και εκπαίδευση
• Φιλοσοφία της τέχνης: ωραίο και υψηλό
• Θεωρία Δημοκρατίας και Εκπαίδευση

Μαθήματα Κατεύθυνσης Παιδαγωγικής (14 μαθήματα)

Υποχρεωτικό: Μεθοδολογία παιδαγωγικής έρευνας

• Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Έρευνα

Κατ' επιλογήν υποχρεωτικά (επιλογή 13 μαθημάτων)

• Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το «παράδειγμα» των Φιλοσοφικών Σχολών
• Ποιοτικές μέθοδοι έρευνας στην Παιδαγωγική
• Σύγκριση προγραμμάτων διδασκαλίας Ελλάδας και Γερμανίας
• Συνεχιζόμενη εκπαίδευση. Διά Βίου μάθηση. Θεωρία και πράξη
• Παράγοντες συμμετοχής ενηλίκων στην εκπαίδευση: ζητήματα κινητοποίησης και πρόσβασης σε οργανωμένες εκπαιδευτικές δραστηριότητες
• Εισαγωγή στη χρήση Η/Υ με εφαρμογές στις κοινωνικές επιστήμες
• Ειδική αγωγή και αποτελεσματική διδασκαλία
• Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες στην εκπαίδευση
• Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση
• Ιστορία της παιδικής ηλικίας (19ος-20ός αιώνας): Σχολείο, Οικογένεια, Κοινωνία
• Κοινωνιολογική ανάλυση της γνώσης και των εκπαιδευτικών πρακτικών
• Εκπαιδευτική πολιτική
• Μειονοτική Εκπαιδευτική Πολιτική και Εκπαίδευση Ξενόφωνων στη σύγχρονη Ελλάδα
• Διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας
• Εκπαίδευση, Επαγγελματισμός και Ταυτότητες Εκπαιδευτικών
• Προϋποθέσεις έρευνας στη συμμετοχή ενηλίκων στην εκπαίδευση
• Σύγχρονα θέματα στην εκπαίδευση: Συμμετοχικές, διαλογικές και συνεργατικές προσεγγίσεις
• Αναλυτικά Προγράμματα: θεωρία και εφαρμογές
• Εκπαιδευτικά λογισμικά στην πράξη
• Διαχείριση συμπεριφοράς στη σχολική τάξη: Βασικές έννοιες και μέθοδοι αποτελεσματικής εκπαίδευσης
• Επιστημολογικές και Μεθοδολογικές προσεγγίσεις της Παιδαγωγικής: θεωρία και πρακτική
• Εκπαίδευση και εξωτερική πολιτική: Τα σχολικά εγχειρίδια ιστορίας των Βαλκανικών Κρατών
• Εκπαίδευση και Φύλο
• Διδακτικές εφαρμογές των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών
• Ιστορίες ζωής ως μέθοδος έρευνας: αυτοβιογραφίες και βιογραφίες γυναικών
• Διαφοροποιημένη διδασκαλία: αρχές και εφαρμογές
• Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας – Μεσοπόλεμος)
• Η Συγκριτική Παιδαγωγική ως πεδίο της Παιδαγωγικής Επιστήμης
• Επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση: Ζητήματα οργάνωσης και σχεδιασμού εκπαιδευτικών προγραμμάτων
• Ο ρόλος του κριτικού στοχασμού στη μάθηση και εκπαίδευση ενηλίκων
• Η διδασκαλία της Λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: αρχές μεθόδευσης διδασκαλίας, αξιολόγηση σχολικής επίδοσης, σχεδιασμός σεναρίων
• Εκπαιδευτική πράξη Ι
• Εκπαιδευτική πράξη ΙΙ
• Οργάνωση και Διοίκηση της Εκπαίδευσης και Εκπαιδευτική ηγεσία
• Η διδασκαλία της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο σχολείο
• Προσεγγίσεις και Έρευνες Δίγλωσσης και Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης
• Παρατήρηση διδασκαλίας: ερευνητικές χρήσεις, παιδαγωγικές διαστάσεις
• Οικογένειες και σχολεία: Επίκαιρα ζητήματα μιας σύνθετης σχέσης
• Διαταραχές Φάσματος Αυτισμού και Νοητική Αναπηρία: Βασικές έννοιες και εκπαιδευτικές μέθοδοι συμπερίληψης
• Το σχολείο ως επαγγελματική κοινότητα μάθησης στο πλαίσιο μιας δημοκρατικής σχολικής κουλτούρας
• Πηγές της Ιστορίας: Αξιοπιστία και Χρήση
• Θεωρία Δημοκρατίας και Εκπαίδευση

Δείτε την αναλυτική βιβλιογραφία των μαθημάτων ΕΔΩ.