Η τεχνητή νοημοσύνη έχει μπει δυναμικά στη φοιτητική καθημερινότητα και εργαλεία όπως το ChatGPT και το Gemini χρησιμοποιούνται πλέον ευρέως για διάβασμα, εργασίες και επανάληψη. Πολλοί φοιτητές όμως αναρωτιούνται αν όντως βοηθά, αν «επιτρέπεται» και το κυριότερο: πώς θα το κάνεις σωστά, χωρίς να σαμποτάρεις το πτυχίο σου;

Η απάντηση είναι απλή: η AI μπορεί να γίνει πολύ χρήσιμη, αρκεί να λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης και όχι ως υποκατάστατο της μελέτης.

Τι είναι το ChatGPT, το Gemini κλπ (και τι δεν είναι)

Σκέψου εργαλεία όπως το ChatGPT ή το Gemini σαν πολύ διαβασμένους, αλλά ενίοτε απρόσεκτους βοηθούς. Επεξεργάζονται τεράστιους όγκους δεδομένων για να σου δώσουν απαντήσεις, να οργανώσουν χαοτικές σκέψεις και να προτείνουν ιδέες, αλλά δεν αποτελούν απόλυτη πηγή γνώσης ούτε αντικαθιστούν τον καθηγητή ή το διάβασμα.

Τι ΔΕΝ είναι:

• Ο "αόρατος συγγραφέας" σου: Δεν είναι εκεί για να γράψει την πτυχιακή σου.
• Η απόλυτη αλήθεια: Συχνά κάνουν λάθη με μεγάλη αυτοπεποίθηση.
• Το μυστικό για πτυχίο χωρίς διάβασμα: Αν βασιστείς αποκλειστικά σε αυτά, το κενό θα φανεί στην πρώτη προφορική εξέταση ή συνέντευξη για δουλειά.

Όταν χρησιμοποιούνται χωρίς κριτική σκέψη, συνήθως δημιουργούν περισσότερα προβλήματα απ’ όσα λύνουν.

Πώς μπορεί να σε βοηθήσει πραγματικά στη μελέτη

1. Κατανόηση δύσκολων εννοιών
Κόλλησες σε μια δυσνόητη έννοια στη Φυσική ή στη Νομική; Ζήτα από την AI να στην εξηγήσει "σαν να είσαι 10 χρονών" ή να σου δώσει παραδείγματα από την καθημερινή ζωή. Tip: Χρησιμοποίησέ το σαν έναν private tutor που είναι διαθέσιμος 24/7 για να λύνει απορίες, όχι για να σου δίνει έτοιμες λύσεις.

2. Οργάνωση ύλης και time management
Όταν η ύλη μοιάζει βουνό και η εξεταστική πλησιάζει:

• Ζήτα να σου φτιάξει ένα ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα μελέτης με βάση τις μέρες που σου απομένουν.
• Δώσε του τις σημειώσεις σου και ζήτα να εντοπίσει τα SOS σημεία ή να δημιουργήσει περιλήψεις (bullets) ανά κεφάλαιο.

3. Brainstorming για Εργασίες
Στις εργασίες, η σωστή χρήση της AI αφορά κυρίως:

• τη δομή και τη λογική ανάπτυξη του θέματος
• την κατανόηση του τι ακριβώς ζητείται
• τη βελτίωση του ύφους και της σαφήνειας

Το να παραδώσεις κείμενο που δεν έχει γραφτεί από εσένα δεν σε βοηθά να μάθεις και μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στην ακαδημαϊκή σου πορεία.

Οι "Παγίδες" που πρέπει να αποφύγεις
Μην πέσεις στην παγίδα της ευκολίας. Οι πιο συχνοί κίνδυνοι είναι:

• Τυφλή Εμπιστοσύνη: Το ότι ένα κείμενο φαίνεται καλογραμμένο, δεν σημαίνει ότι είναι σωστό. Πάντα (μα πάντα!) να διασταυρώνεις τις πληροφορίες με τα συγγράμματα του μαθήματος.
• Copy-Paste: Η αντιγραφή κειμένου αυτούσιου είναι λογοκλοπή. Επιπλέον, τα εργαλεία ανίχνευσης AI (AI detectors) εξελίσσονται συνεχώς.
• Ατροφία Κριτικής Σκέψης: Αν αφήνεις την AI να σκέφτεται για σένα, χάνεις την ουσία των σπουδών: την ικανότητα να αναλύεις και να συνθέτεις πληροφορίες.

Επιτρέπεται η χρήση AI στο πανεπιστήμιο;
Δεν υπάρχει μία απάντηση που να ισχύει για όλες τις σχολές. Γενικά, η χρήση της AI ως εργαλείο μελέτης είναι αποδεκτή, όμως η παρουσίαση περιεχομένου που έχει παραχθεί από τεχνητή νοημοσύνη ως προσωπική εργασία θεωρηθείται παραβίαση ακαδημαϊκών κανόνων.

Checklist για Έξυπνη Χρήση
Πριν πατήσεις "Enter" στο ChatGPT, σκέψου:

• Χρησιμοποιώ την απάντηση για να καταλάβω ή για να αντιγράψω;
• Έχω διασταυρώσει τα στοιχεία με το βιβλίο μου;
• Έχω βάλει τη δική μου κριτική σκέψη και προσωπικό ύφος;

Συμπέρασμα: Η τεχνολογία είναι εδώ για να σε βοηθήσει να γίνεις καλύτερος/η φοιτητής/τρια, όχι για να σε αντικαταστήσει. Χρησιμοποίησέ την έξυπνα και επένδυσε στη δική σου γνώση. Αυτή είναι που θα μείνει όταν κλείσουν οι οθόνες.

Κείμενο: Βάλια Κοντού
Εικόνα: Canva